تبليغاتX
شط رنج
يك سال گذشت...

سلام.امروز تولد وبلاگم هست

در طول این یکسال ۲۴ مطلب نوشتم و بیش از ۳۵۰نظر دارم.(۳۰ نظر خصوصی)

 

تولد وبلاگمه

+ نوشته شده در یکشنبه 1386/12/26ساعت 12:44 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


           

                  آماده برای شروع بازی البته وزیر از شاه بلند قدتر تشریف دارند

         

                                      پیاده سیاه به دو اسب سفید

         

                                                 مات با دو فیل  

          

       پیاده سفید وزیر شده و این باعث خوشحالی شاهش و نیز تسلیم شاه سیاه شده !

                                  منبع: انجمن شطرنج ایزان

+ نوشته شده در شنبه 1386/12/18ساعت 6:13 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


سلام یه چند وقتی نمیتونم بهتون سر بزنم

 

+ نوشته شده در شنبه 1386/11/20ساعت 9:34 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


                  

ضرب المثل ایرانی:ازباخت ناراحت نمیشوم چون هرلگدی در زندگی خورده ام دوقدم به جلو پرت شده ام

ضرب المثل هندی:شطرنج اقیانوسی است كه یك پشه میتواند از آن بنوشد ویك فیل در آن غوطه ور گردد

ضرب المثل عربی : بازی شطرنج زیباتر از باغ شكوهمند خلیفه است .

ضرب المثل روسی : كیش ها بسیار زیادند ولی فقط یك مات در برابر آنها وجود دارد .

ضرب المثل فرانسوی : 1-  اگر قلب مهربانی داشته باشی نمی توانی شطرنج بازی بكنی.2-     كسی كه حركتش را پس بگیرد جیبت را می زند. 

اسحق نیوتن : هیچ بازی در دینا به اندازه شطرنج مورد توجه قرار نگرفته است . شطرنج از نظر عمق و ارزش سر آمد همه بازیها است.

تولستوی : نمی توانم زندگیم را بدون ( شطرنج – كتاب و شكار ) تصور كنم .

استاد بزرگ هندی: من عاشق زیبائی های شطرنج هستم ولو اینكه این زیبائیها را حریف من بوجود بیاورد و بازی را هم ببرد . یك ( گل زیبا) در همه جا زیبا است . ( خانه من یا همسایه )!

روان شناس :روان شناسان می گویند بر خلاف تصور عموم ( بازی شطرنج) و بخصوص مهارت در آن ارتباطی به حافظه و حتی هوش ندارد و آنچه مورد نیاز است : نیروی تخیل – تجسم و ابتكار می باشد .

فرانكلین :این بازی به من : احتیاط – ابتكار – قدرت آموخت و ثابت كرد كه هیچگاه نباید ناامید شد .

مامون الرشید :مامون خلیفه همیشه (( تخته نرد )) بازی می كرد و می گفت اگر ببازم دلیل دارم و می گویم طاس (بد آمد ) ولی اگر شطرنج را ببازم چه بگویم جز آنكه لیاقتش را نداشتم .

خسرو پرویز :این پادشاه هرگز (( تخته نرد )) بازی نمی كرد و به شطرنج می پرداخت . وقتی علت این كار را از او سوال نمودند گفت : همه مردم جهان از من ، حاجت می خواهند چگونه من از استخوان مرده (منظور طاسهای نرد است كه از عاج فیل ساخته می شوند ) حاجت بخواهم . ولی شطرنج ، بازی خوبی است كه در آن انسان اتكاء به لیاقت و تفكر و عزم و اراده خود دارد!

لنین : لنین كه از شطرنج بازان خبره بود عقیده داشت كه این بازی ورزش سودمندی  برای مغز و فكر است .

+ نوشته شده در پنجشنبه 1386/11/11ساعت 3:21 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


                                                                 

بابی فیشر ستاره پرهیاهوی شطرنج جهان، در آخرین بازی عمر خود نتیجه را به رقیب سرسختش "مرگ" واگذار کرد.

امروز خبر‌گزاری‌ها جهان مرگ او را به نقل از یکی از نزدیکانش مخابره کردند، اما نگفتند که فیشر 64 ساله به علت چه بیماری از دنیا رفته است.

رابرت فیشر و یا بابی فیشر (۱۹۴۳) شطرنج ‌باز‌ و قهرمان سابق جهان در شیکاگو آمریکا متولد شد. او در ۱۴ سالگی قهرمان شطرنج آمریکا شد و پس از آن ۸ بار دیگر به این مقام دست یافت. او در سال‌های ۱۹۷۲ تا ۱۹۷۵ میلادی قهرمان شطرنج جهان بود.

در سال ۱۹۷۲ بوریس اسپاسکی را با ۷ برد، ۳ باخت و ۱۱ تساوی در جنجالی‌ترین رویارویی تاریخ شطرنج که به نام رویارویی قرن شناخته شد شکست داد. علت اهمیت این رقابت جنگ سرد و رقابت‌های سیاسی بین ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی بود.

سه سال بعد او به‌خاطر اعتراض به فیده حاضر به دفاع از عنوان قهرمانی خود در مقابل آناتولی کارپف نشد و فیده عنوان قهرمانی را به کارپف واگذار کرد

               

+ نوشته شده در شنبه 1386/10/29ساعت 1:41 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


                                             

                                      دکتر محمد ابراهيم مداحی : رئيس فدراسيون شطرنج

                                          

   شجاعت قانع             احسان قائم مقامی         الشن مرادی

                                                                                                                            

                                       آتوسا پور کاشیان

                                                              

                                                           تنها استاد بزرگ بانوان

+ نوشته شده در چهارشنبه 1386/10/26ساعت 9:36 قبل از ظهر توسط احسان سلجوقی |


                                             عید غدیر خم بر عموم شیعیان مبارک

                

 

+ نوشته شده در جمعه 1386/10/07ساعت 11:39 قبل از ظهر توسط احسان سلجوقی |


برای دیدن بقیه عکس ها روی ادامه مطلب کلیک کن


ادامه مطلب
+ نوشته شده در پنجشنبه 1386/09/22ساعت 3:11 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


بیو گرافی دو شطرنج باز خوب استان کرمان

ادامه مطلب
+ نوشته شده در چهارشنبه 1386/09/14ساعت 2:43 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


 

                     شمارش معکوس تا جام جهانی شطرنج                       

مسابقات جام جهانی شطرنج 23 نوامبر (2 آذر) با شرکت 128 شطرنجباز منتخب دنیا در خانتی مانیسک روسیه آغاز می شود. استاد بزرگ احسان قائم مقامی قهرمان منطقه غرب آسیا در دور اول رقابت ها به مصاف استاد بزرگ زویاد ایزوریا از گرجستان خواهد رفت.

احسان در صورت پیروزی بر این حریف جوان و قدرتمند ، در دور دوم با برنده بازی ولادیمیر آکوپیان (ارمنستان) و آنتوآن فیلیپوف (ازبکستان) روبرو می شود. بازیها به صورت رفت و برگشت برگزار می شود و در صورت تساوی در دو دیدار ، بازی های سریع و برق آسا سرنوشت رویارویی را تعیین می کند.


فیده رقابتهای جام جهانی را جایگزین مسابقات حذفی قهرمانی جهان کرده است.

                                                

                                 آشنایی با حریف احسان


" زویاد ایزوریا " متولد 6 ژانویه 1984 در گرجستان است. این استاد بزرگ 23 ساله گرجی ، هم اکنون با ریتینگ 2643 در رده هفتاد و هفتم لیست ریتینگ بین المللی قرار دارد. ایزوریا در سال 2000 با کسب عنوان قهرمانی نوجوانان زیر 16 سال جهان شناخته شد. همان سال جام کاسپاروف را در مسکو فتح کرد و یک سال بعد دو عنوان قهرمانی زیر 18 و زیر 20 سال اروپا را از آن خود ساخت.

این جوان گرجی سال 2002 برای دومین سال پیاپی قهرمان جوانان اروپا شد. قهرمانی در مسابقات HB در سال 2005 و در حضور 50 استاد بزرگ نامدار و کسب جایزه 50 هزار دلاری آن مسابقات از مهمترین موفقیت های ایزوریا محسوب می شود. او از اکتبر 2005 تا کنون همواره در جمع 100 بازیکن برتر جهان قرار داشته است و بالاترین ریتینگ او 2660 مربوط به سال جولای 2006 است.


قائم مقامی و ايزوریا سال گذشته در مسابقات آزاد دوبی با هم روبرو شدند که در یک بازی کوتاه به تساوی رضایت دادند.

                                         

 

+ نوشته شده در سه شنبه 1386/08/29ساعت 1:46 قبل از ظهر توسط احسان سلجوقی |


                                    

مونا ماهيني قهرمان مسابقات سريع كشور

مسابقات شطرنج قهرماني بانوان كشور با معرفي نفرات برتر رشته "سريع " ، روز شنبه در تالار ورزشي اردوگاه امام علي ( ع ) شهر سنندج مركز استان كردستان پايان يافت .

در پايان اين رقابت‌ها "مونا سلمان ماهيني" از تهران با كسب شش و نيم امتياز در جايگاه نخست اين رشته از رقابت‌ها ايستاد .

"هما علوي حور " از تهران با كسب شش امتياز با احتساب پوئن شکنی بهتر و " آيلار لطفي" از آذربايجان غربي با كسب شش امتياز پوئن شکنی کمتر نسبت هما به ترتيب دوم و سوم شدند .

رقابت‌ها قهرماني شطرنج بانوان كشور كه از روز چهارشنبه نهم آبان ماه آغاز شده بود به ‌صورت انفرادي و به روش جدول سوئيسي و در دو سبك " برق آسا " و "سريع " با حضور ورزشكاران 30  استان كشور برگزار شد .

اين رقابت‌ها زير نظر فدراسيون شطرنج كشور و با همكاري اداره كل تربيت بدني استان كردستان و هيات شطرنج اين استان به منظور سنجش و ارتقاء توان برگزاري مسابقات كشوري شطرنج در كردستان برگزار شد .

نتايج اين رقابت‌ها در رشته برق آسا روز پنجشنبه هفته گذشته اعلام شد كه در آن "شيوا محبوبي" از كرج ، " هما علوي حور " از تهران و "مونا سلمان ماهيني" از تهران به ترتيب اول تا سوم شدند.

در اصطلاح ورزش شطرنج به بازي‌هاي كمتر از پانزده دقيقه "شطرنج برق آسا " و به رقابت‌هاي زير 60  دقيقه " شطرنج سريع " گفته مي‌شود .

 

+ نوشته شده در دوشنبه 1386/08/14ساعت 4:6 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


                                              

در حالي که قرار بود استاد بزرگ بانوان کشورمان شادي پريدر در مسابقات تيمي شطرنج برق آسای آسيا شرکت کند ، از تيم ملي کنار گذاشته شد.

تنها بانوی استاد بزرگ کشورمان شادي پريدر براي فدراسيون و مسئولان تيم شرط تعيين کرده بود که اگر فلان بازيکن در تيم حضور يابد ، من در اين رقابت ها حاضر نخواهم شد .

به دنبال اين اظهارات ، کادر فني تيم ملي نيز تصميم به اخراج وي از تيم گرفت و استاد بین المللی بانوان آتوسا پورکاشيان را براي این مسابقات جانشين او کرد .

گفتنی است ، این تصمیم در حالی اتخاذ شد که شادی چند روز پیش در همین رقابت ها به مدال ارزشمند نقره انفرادی سریع بانوان آسیا دست یافته بود .                                    

مسابقات انفرادي برق آساي مردان آسيا

 

گردن آویز برنز برای الشن مرادی

                                               

در این رقابت ها 23 شطرنج باز از 23  کشور آسیا شامل 9 استاد بزرگ ، 2 استاد بین المللی و 4 استاد فیده (19 بازیکن دارای درجه بین المللی) با یکدیگر به رقابت پرداختند .

استاد بزرگ قدرتمند چین " بو زبانگژی " با درجه بین المللی 2692 شماره یک جدول مسابقات را در اختیار داشت و استادان بزرگ " کریشنان ساشیکیران  " و  " مورتاس قازقالایف " با درجه های بین المللی 2661 و 2588 در رده های بعدی قرار گرفتند .

دور اول : استاد بزرگ محبوب کشورمان الشن مرادی  که رده بندی آغازین مسابقات در مکان هشتم مسابقات قرار داشت ، در دور اول مسابقات با مهره سفید حریف چین تایپه ای خود "وی پو یوئه " با درجه بین المللی 1983 را در هم کوبید .

دور دوم : دارنده مدال قهرمانی نونهالان آسیا در دور دوم مسابقات با مهره سیاه در برابر استاد بزرگ سریع و نیرومند قزاقستان "مورتاس قازقالایف " با درجه بین المللی 2588 به پیروزی رسید .

دور سوم : مرادی در دور سوم مسابقات با مهره سفید در برابر قهرمان حال حاضر شطرنج چشم بسته جهان و قوی ترین شطرنج باز این رقابت ها استاد بزرگ " بو زیانگژی "  با درجه بین المللی 2692 شکست خورد .

دور چهارم : الشن در دور چهارم مسابقات در برابر استاد فیده عراق " حسین " با درجه بین المللی 2337 به پیروزی رسید و 3 امتیازی شد .

دور پنجم : تنها نماینده کشورمان در مسابقات انفرادی برق آسای مردان آسیا در دور پنجم این رقابت ها در برابر قهرمان اسبق آسیا استاد بزرگ ویتنامی " نگوین نگوک ترانگ سون" با درجه بین المللی 2530 به پیروزی رسید .

دور ششم : قهرمان اسبق کشورمان در دور ششم در برابر استاد بزرگ قدرتمند اندونزی " اتوت آدیانتو " با درجه بین المللی 2572 به نتیجه تساوی رضایت داد  .

دور هفتم : دارنده مدال برنز تیمی دوحه قطر در دور هفتم نیز ، در برابر استاد بزرگ سرشناس هندی " کریشنان ساشیکیران " با درجه بین المللی 2661 امتیاز را تقسیم نمود  و 5 امتیازی شد .

دور هشتم : نماینده شایسته کشورمان در دور هشتم این رقابت ها در کمال ناباوری در برابر استاد بزرگ فیلیپینی " روجلیو آنتونیو " با درجه بین المللی 2540 باخت را پذیرا شد  .

دور نهم : پهلوان الشن مرادی در دور آخر این رقابت در برابر استاد بزرگ قدرتمند قطر "محمد المضیحکی " با درجه بین المللی 2572 به یک پیروزی ارزشمند رسید و با 6 امتیاز جواز حضور در مسابقات نیمه نهایی را کسب نمود .

به این ترتیب استاد بزرگ الشن مرادی در رقابت با 7 استاد بزرگ نیرومند و یک استاد فیده با 5 پیروزی ، 2 تساوی و 2 شکست و عملکرد معادل درجه بین المللی 2622 در مکان چهارم مرحله مقدماتی مسابقات قرار گرفت .

مرحله نیمه نهایی : در ادامه این رقابت ها نیز در مرحله نیمه نهایی استاد بزرگ الشن مرادی در برابر استاد بزرگ سرشناس هندی " کریشنان ساشیکیران " (2661) با نتیجه 2.5 بر 1.5 متوقف شد و از راهیابی به مرحله فینال باز ماند .

به این ترتیب استاد بزرگ ارزشمند و محبوب کشورمان الشن مرادی در این رقابت که از سطح بسیار بالایی برخوردار بود به مدال با ارزش برنز رسید . این برنز برای شطرنج ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار بود و تعداد مدال های کسب شده ایران در این مسابقات را به عدد سه رساند .

در دیگر دیدار نیمه نهایی نیز استاد بزرگ قزاقستان " مورتاس قازقالایف " ، استاد بزرگ قدرتمند چینی " بو زیانگژی " را در هم کوبید و حریف ساشیکیران در فینال شد .

فینال : در دیدار نهایی این مسابقات استاد بزرگ " کریشنان ساشیکیران " که پیشتر الشن مرادی را متوقف کرده بود با غلبه بر استاد بزرگ قزاقستان " مورتاس قازقالایف " به مقام قهرمانی مسابقات برق آسای مردان آسیا رسید .

 

                               وهمچنین برای دیدن عکسهای بوش روی لینکثابت کلیک کنید

                                                    مثل عکسهای زیر

                    


ادامه مطلب
+ نوشته شده در یکشنبه 1386/08/13ساعت 3:13 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


برای دیدن سایر قالب ها رو ی"لینک ثابت"کلیک کنید و شماره وبلاگ مورد نظر تان را در "نظر بدهید"  بگذارید تا براتون کدش را بفرستم البته فقط برای وبلاگ های  بلاگفا

                                           ۱      


ادامه مطلب
+ نوشته شده در جمعه 1386/08/04ساعت 8:33 بعد از ظهر توسط احسان سلجوقی |


                   

برای تغییر شکل موس وبلاگتو ن بروید پایین

هر يك از بازيكنان بزرگ گذشته و استادان بزرگ پيشگام امروز، راه و روش خاص خود را براى دستيابى به تكنيك و روانشناسى شطرنج داشته و دارند. بعضى از آنها قصد دارند حوادث را كنترل و احتمال زيان و ضرر را كاهش دهند. بعضى ديگر سعى ميكنند بازى را بدست حوادث بسپارند و با ايجاد شرايط بهتر و استفاده از قوه تشخيص خود، وضعيت را محاسبه و براى ادامه بازى تصميم بگيرند. بعضى شان خالصانه علاقمند به بازى و مكانيزم  هاى آن هستند، بعضى ديگر به دفعات زيادى ببازى مىپردازند. يك روش معتبر براى پيشرفت در شطرنج، انتخاب يكى از استادان بزرگ و اجرا و مطالعه تعداد زيادى از بازيهاى اوست.سعى كنيد از او بعنوان يك مدل براى روش بازى خود و تاكتيكهاى شطرنجى تان استفاده كنيد. در اين بخش نگاهى داريم به تعدادى از قهرمانان گذشته و حال و خصوصيات و نكات جالب توجه زندگى شطرنجى شان را مورد كنكاش قرار مىدهيم.

 

پاول مورفى            ۸۴–۱۸۳۷

 

"غرور و اندوه شطرنج"، مورفى بازيكن بزرگى بود. اما مقام واقعى او وقتى با ديگران مقايسه ميشود حتى امروز بعد از گذشت نزديك به صد سال از مرگش، بصورت يك معما باقى مىماند.

در ميان تمام آنهائى كه در زمان خودشان بعنوان بهترين بازيكي شناخته شده اند، او كوتاه ترين دوره زندگى فعال را داشت و هرگز رقيبى را ملاقات نكرد كه او را تهديد به شكست كند.شهرت او نتيجه بيش از هفتاد و پنج بازى مهم و جدى و تعداد زيادى پيروزى هاى فىالبداهه درخشان است.

مورفى زمانيكه بيش از ۱۲ سال نداشت بخاطر مغلوب ساختن استاد لونتال كه براى شركت در يك سرى مسابقات دوستانه از شهر زادگاه او، نيواورلئان بازديد ميكرد،اعجوبه ناميده شد.سپس د رسال ۱۸۵۷ اتفاقى رخ داد كه بگونه اى قابل نام و مقام مورفى را زبانزد همه ساخت. اين اتفاق، اولين گردهمائى شطرنج در آمريكا بود كه در    نيويورك برگذار شدو خوشبختانه زمانى به وقوع پيوست كه مورفى از لحاظ تكنيكى در شرايط مطلوبى بسر ميبرد.

نظير چنين خوش شانسى هائى در زندگى بعضى از بازيكنان از جمله- و برجسته تر از همه لاسكر و فيشر- پيش آمد.

گردهمائى بعنوان يك سرى مسابقات ممتاز و عالى طبقه بندى شد و مورفى قبل از شكست لوئيس پالسن با نتيجه ۶ بر ۲ در فينال، بر هر سه رقيب اولش برترى يافت.

پالسن  بعدها حقانيت خود را بعنوان يك بازيكن عالى و يك استراتژيست به اثبات رساند. يك قرن بعد، بسيارى از ايده هاى او در مورد گشايش ها توسط استادان بزرگ مورد استفاده قرار گرفت. اينكه مورفى توانست اين استاد دفاع را شكست دهد شايد نشانه و دليل بهترى از توانائى او نسبت به پيروزى فوق العاده تحسين برانگيزش بر آندرسن باشد.

موفقيت هاى مورفى نتيجه درك او از وضعيتهاى بسط يافته است: لزوم گسترش سريع مهره ها در گشايش هاى كلاسيك جناح شاه و بدست گرفتن ابتكار عمل با روشى صرفه جويانه بدون آنكه حركات زائد و اتلاف وقت انجام دهد. عموماً معاصران مورفى يا بدون برخوردارى از حمايت سيستم گشايشى دقيقى دست به حمله ميزدند يا نوعى شطرنج نمايشى بازى مىكردند كه توام با حركات نامربوط و زائد بود كه موجب تاخير در اجراى نقشه هايشان ميشد. صرفه جوئى مورفى در اتلاف انرژى و ميانه روى و اعتدال او در اين مورد، سادگى و روانى خاصى ببازى هاى او مىبخشيد . بهمين سبب در هر مرحله دقيق‌ ترين حركت را مىيافت.مشهورترين پيروزى مورفى در فاصله اجراى يك اپرا در مقابل دو مقام عاليمرتبه كه حق مشورت داشتند انجام شد. اين بازى مجلل ترين و آموزنده ترين بازى دوستانه در تمام طول تاريخ است.

مورفى در سال ۱۸۵۸ سفرى به اروپا كرد و تمام حريفانش را شكست داد و در كنار آن با نتيجه ۳-۸ بر آندرسن فائق آمد. آندرسن فاتح نخستين تورنمنت بين المللى بسال ۱۸۵۱ در لندن بود.

قهرمان انگلستان، استانتون، از سعى و كوشش مورفى براى ترتيب يك مسابقه اجتناب كرد. در واقع براى استانتون بهترين دوران موفقيت سالهاى دهه ۱۸۴۰ بود و شكى وجود نداشت كه اگر مسابقه اى انجام ميگرفت مورفى برنده مسابقه بود.

مورفى بعد از كسب برترى بر معاصرانش، بسرعت علاقه اش را به شطرنج از دست داد و از آن پس زندگيش بر اثر ابتلا به بيمارى روانى آسيب ديد و اين امر باعث پرهيزش از بازى براى ۱۵ سال باقيمانده از عمرش گرديد. اما مورفى چگونه ميتوانست در مقابل قهرمانان نسلهاى بعد بازى كند؟

دانش راجع به گشايش بازى ها در فاصله سالهاى ۱۸۶۰ هنوز ابتدائى و ناقص بود و مورفى احتياج به گذراندن يك دوره سخت آموزش تئوريهاى نوين براى پيدا كردن شانسى جهت مقابله با استادان بزرگ امروز داشت.

او مطمئناً قادر به فراگيرى سريع چنين آگاهى هائىبوده است زيرا او تئورىهاى زمان خود را ميدانسته  و يكى از پيروزيهايش بر آندرسن با استفاده از واريانت روى لوپز بدست آمده است.

در كتاب "معتبر درجه بندى شطرنج بازان گذشته و حال"نوشته بتسفورد كه شامل مقايسه بازى هاى استادان بزرگ امروزى و پيشينيان است، پرفسور آرپاد الو، مورفى را با امتياز ۲۶۹۰ ارزيابى ميكند. امتيازى كه د ر دوران فعلى كافى است او را قويتر از هر بازيكنى بجز قهرمان جهان و رقيبش نشان دهد.

من نسبت به اين راى ترديد دارم. چرا كه اين راى بر اساس شمار اندكى از بازيهاى او بنا شده و بيمارى مورفى را كه در نتايج بازيهاى او در بقيه عمرش موثر بوده ملحوظ نداشته، در صورتيكه اين موضوع درمورد روبنشتاين بحساب آمده است.اما اين ارزيابى بلحاظ تحليل مسابقات مورفى با آندرسن- كه خود از بازيكنان بزرگ تاييد شده است از ارزش خاصى برخوردار است.

آخرين عمل مورفى قبل از دست كشيدن مسابقات، آوانس دادن يك پياده و اعطاى بيشتر به هر بازيكن در دنيا بود. جالب اينكه هيچ پيشنهادى براى گرفتن اين آوانس وجود نداشت-امروز اگر چنين پيشنهادى توسط هر يك از استادان داده شود، حادثه اى باور نكردنى است. نزديكترين نمونه امروزى، پيشنهاد آوانس يك اسب به هر بازيكن زن،در جهان، توسط فيشر بود.اما زمانى كه مسئولين شطرنج شوروى اشتياق خود را براى انجام مسابقه قهرمان جهان، نوناگاپرينداشويلى با او با يك شرط بندى قابل توجه ابزار داشتند، فيشر به سرعت پيشنهاد خود را پس گرفت.

 

 

 

ويلهم اشتاينيتز       ۱۹۰۰-۱۸۳۶.

 

اشتاينيتز اولين قهرمان شناخته شده جهان، بازيكن متفكر و بدعت گذار بود كه بصيرت و ژرف نگرى او در بازى دفاعى و استراتژيك .و مجموعه برترى هاى او در موقعيت هاى جزئى به اهميت سهم پيروزى هاى مورفى در بازى هاى بسط يافته بود

در حاليكه مورفى بطور طبيعى قهرمانى غريزى بود و با مثال و نمونه بيشتر از مطالعه كتابى آموزش يافته بود، اشتاينيتز بعد از ناكامى در اولين گام كه سعى كرد نام خود را با يكى از قهرمانهاى مرسوم همراه سازد، انديشه هاى خود را به تدريج در طول سالها گسترش داد با در نظر گرفتن استانداردهاى قهرمانى جهان، بازى او خالى از عيب و نقص نبود و عليرغم شكستهاى قبلى، بازيهاى بسيارى را به جهت وفادارى لجوجانه اش به شگرد غير مهم درجه دوم از دست داد. اشتاينيتز جوانترين عضو يك خانواده بزرگ يهودى بود. او در پراك متولد شد ،در وين تحصيل كرد ، در لندن سكنى گزيد.تا زمان اقدام نسبتاً مهم نانواها در حمايت مادى از او براى مقابله با آندرسن بسال ۱۸۶۶-كسى كه مجدداً پس از بازنشستگىمورفى بهترين بازيكن جهان شناخته شده بود- اشتاينيتز تنها موفقيت هاى متوسطى داشت. وى بطور اعجاب انگيزى مسابقه با آندرسن را با نتيجه ۸ بر ۶ برد و از آن پس برنده دائمى جوايز بزرگ مسابقه هاى دهه هاى ۱۸۷۰و ۱۸۶۰ بود.

اشتاينيتز تئورى هايش را در كتابى بنام- آموزگار شطرنج مدرن – به تفصيل شرح داد.منظور اصلى او اين بود كه نشان دهد پيروزىهاى سريع مورفى و آندرسن بر عليه دفاع هاى ضعيف حريفانشان ميتوانست انجام نگيرد اگر كه حريف به سادگى مقاومت ميكرد، مهره هايش را بسادگى وارد عمل مىنمود و پياده هاى تقديمى نا مربوط را نمىپذيرفت.

اشتاينيتز نشان داد كه د ريك بازى دقيق اقدام به يك حمله سريع كردن نادرست است،. بجاى آن بايستى بازى آرامى را سازمان داد، بدنبال برتريهاى جزئى بود: مثل فيل در مقابل اسب، بازى عليه پياده هاى دوبله يا پياده هاى منفرد خانه هاى جدا افتاده، تسلط بر ستون هاى باز، داشتن بيشترين پياده در جناح وزير،تلاش براى يافتن فضاى فرماندهى بيشتر. تئورى دفاع او سرسختى بود: او فكر ميكرد اگر بازيكن مدافع بتوانداز ضعف پوزسيونى اجتناب نمايد آنگاه بازى او دقيق و بىعيب ادامه خواهد يافت. بهمين جهت در تعدادى از بازيهاى مشهور اشتاينيتز، او نيروهايش را به رديف عقب مياورد تنها براى آنكه از ضعف پياده ها اجتناب كند. از ديگر انديشه هاى جدال آميز او اين بود كه شاه مهره اى جنگاور است. حتى در وسط بازى.

از اين رو قربانى اشتاينيتز را مطرح ساخت:

1.         e4           e5

2.      Nc3         Nc6

3.         f4        eׁ.f4

4.       d4?       Qh4+

5.      Ke2

جوهره اين انديشه در مات نمودن شاه تمركز يافته سفيد است. سياه نيروهايش را متعهد به انجام امرى مينمايد كه بعدا بتواند با اتلاف وقت به عقب باز گرداند. در پايان نيز سفيد مستقر در g1 به f3 ميايد تا با تهديد وزير سياه و وادار نمودن او به يك حركت اجبارى، خود كسب زمان نمايد.

نسلهاى بعد انديشه هاى جدال آميزتر او را اصلاح و بعنوان نظريه هاى مشترك مورد پذيرش قرار دادند.

لاسكر كسى كه بر اشتاينيتز بعنوان قهرمان جهان پيروز شد، بعد از شكست او گفت: انديشمند توسط بازيكن شكست خورد. و اين مطلب گواه اين باور است كه اشتاينيتز تنها بدليل تئوريهاى پيشرفته اش موفق بود و آگاهى كمى از روانشناسى شطرنج داشت، بهرصورت بطور كامل نميتوان اين عقيده را تاييد كرد.

بجز زمانيكه اشتاينيتز درگير واريانتهاى مورد علاقه اش بود، ميتوانست مراقب و ناظر باهوشى نسبت به حالت فكرى رقيبش باشد و بازى اش را منطبق بر آن پيش ببرد. از اينرو قبل از شروع بازى حذفى اش با بلك بورن در وين سال ۱۸۷۳، مشاهده كرد كه استاد بزرگ انگليسى- كسى كه با يك شيوه قهوه خانه اى در دور پايانى از روزنتال شكست خورده بود در وضعيت نامساعدى قرار دارد. بنابراين اشتاينيتز متوسل به شيوه فريبكارانه شكاف و رخنه شد و هنگامى كه بلك بورن در هر دو  بازى بگونه اى ضعيف ظاهر شد نتيجه مطلوب را بدست آورد.

در اولين مسابقه رسمى قهرمانى جهان، اشتاينيتز زوكرتورت ۱۸۶۶، اشتاينيتز شروع بدى داشت و بزودى ۱-۴ عقب افتاد. اما او پيشگامى و برترىاش را با استفاده از فرصت هاى استحقاقى با تركيبى از بازى دفاعى و استراتژيك حفظ كرد. به نحوى كه حالت عصبى زورتريك تحريك شد و پيامد حملات نادرست در موقعيت هاى ضعيف را همراه داشت. اشتاينيتز سرانجام زوكرتورت را با نتيجه۵/۷-۵/۱۲ مغلوب كرد.

 

 

 

امانوئل لاسكر۱۹۴۱-۱۸۶۸

 

لاسكر اغلب مدت زندگيش را در برلين بسر برد اما دوران پيرى ابتدا به مسكو مهاجرت كرد .او مدت ۲۷ سال (۱۹۲۱-۱۸۹۴) قهرمان جهان بود و طول عمر قهرمانى اش استثنائى است.اولين درخشش او قربانى دو فيل در ۱۸۸۹ وآخرين پيروزى بزرگ او تصاحب جايزه سوم در مسكو بسال ۱۹۳۶ و در زمانى كه به سن ۷۰ سالگى ميرسيد. با وجود موفقيت هاى بيشمار او در مسابقات و تورنمنت ها، سبك و روش او بحث انگيز و پر رمز و راز باقى مانده است. با نگاهى اجمالى در مىيابيم كه لاسكر استراتژيست خوبى بود كه بازيش از بعد تاكتيكى والائى برخوردار بود و بعلاوه از يك آخر بازى عالى سود ميبرد. بهر حال مسابقه با حريفان قوى اجتناب ميكرد و از شانسهاى تصادفى در بازيهاى انحرافى لذت مىبرد. حتى اين نظر وجود داشت كه تعصب لاسكر به سيگارهاى قوى عملى بمنطور از پا در آوردن حريفانش بوده است. با اينهمه حقيقت اينست كه هيچ بازيكنى بدون داشتن مقياس عظيمى از مهارت و استادى در تمام زمينه ها، نميتواند بمدت طولانى در مقام قهرمانى جهان باقى بماند و يا به چنان پيروزىهاى مكررى در مسابقات دست يابد. در اغلب بازيهايش بلحاظ درك پوزيسيونى و استراتژيكى شطرنج از حريفانش پيش مىافتاد و در اغلب اوقات از وقت مقرر بازى خودش جلوتر بود تسلط او بر خانه هاى ضعيف، بازى در خانه هاى دور افتاده و تغيير جريان حمله بين دو پياده جلو رفته-قبل از فرمول بندى اين عقايد در كتاب كلاسيك ابتدائى، روش من نيمزويچ- با موفقيت بانجام رسيده بود. لاسكر مبانى و اوصول اشتاينيتز را بكار برد و آنها را براى ستيز و زد و خورد عملى در تورنمنت و مسابقه هاى شطرنج مورد اصلاح قرار داد لاسكر داراى بنيه و طاقت استثنائى بود و خونسرد و فعال با اغلب بازيهاى بحرانى برخورد ميكرد.شهرت و آوازه "جادوى سياه" او از آنجا برخاست كه توانست خودش را بعنوان يك شخصيت قويتر و محكم تر از رقيبش در تعدادى از بازيهاى بسيار دشوار به اثبات برساند:

براى مثال در پيروزيش بر شلختر در بازى فينال مسابقه سال ۱۹۱۰ كه لاسكر بايد براى حفظ عنوان قهرمانى جهان پيروز ميشد، در پيروزيش بر كاپابلانكا در سن پترزبورگ در سال ۱۹۱۴ كه جلوتر از رقيب اصلى اش جايره اول را بدست آورد، و در بازى دوم از مسابقه سال۱۹۰۸ با تاراش خوش درخشيد. در تمام اين پيروزى ها، لاسكر مهارتش را در تحت فشار قرار دادن حريفانش نشان داد به نحوى كه آنها نتوانستند بهترين بازيهايشان را ارائه نمايند.

توان و استقامت او همچنين از سابقه خوبش در دور آخر بازى ها و تكرار تحليل و بررسى رقيبانش در نيمه دوم يك تورنمنت آشكار ميشود-براى مثال در هستينگز ۱۸۹۵ وسه تورنمت سن پترزبورگ در سال ۱۸۹۶ و ۱۹۰۹ و ۱۹۱۴.

پايدارى و مقاومت او درس مهمى براى بازيكنان باشگاهى معمولى و بازيكنانى كه تفريحى بازى ميكنند و نوجوانان بلند همت بود.از لحاظ تئورى، تمام بازيهاى شطرنج از ارزش يكسانى برخوردار هستند وپيروزى در دور نخست همان ارزشى را دارد كه پيروزى در دور پايانى. اما در تمرين اين چنين نيست.

براى مثال در تورنمنت هاى سيستم سوئيسى، بازيكنان با حساب مشابهى در مقابل حريفانشان قرار مىگيرند ويك شروع ضعيف يا يك باخت در دور ميانى ميتواند با پيروزى روى حريفان ضعيفتر در دور پايانى جبران گردد. پيروزى در دورهاى نهائى و بويژه در مسابقه آخر در حقيقت بار مضاعفى را حمل ميكند زيرا سرنوشت جايزه را تعيين مىنمايد.

لاسكر در طول زندگيش نشان داد كه اهميت مراحل پايانى بازى را در تمام بازى ها و تمام تورنمنت ها دريافته است. در مراحل شروع يك مسابقه هر بازيكنى براى نتيجه بهتر مىجنگد اما وقتى بازى به پايان خود نزديك ميشود بعضى از بازيكنان علاقه يا اعتماد بنفس خود را از دست ميدهند. در حاليكه ديگران در جدال و ستيز براى دست يابى به يكى از مكانهاى بالاى جدول به تحمل فشار عادت كرده اند.در چنين موقعيتى بازيكن قوى و با تجربه راه دستيابى به موفقيت را ميداند و ميتواند مهارت تكنيكى عالى خود يا قواى تاكتيكى خود را براى فشار روى رقيب بمنظور به اشتباه انداختنش بكار گيرد.

بهر حال يكى از واقعيت هاى گفته نشده در تمام تفسيرهائى كه روى روش و نتايج بازى او انجام گرفته توانائى او در حفظ تعادل خودش در تمام طول تورنمنت يا مسابقه بود و اين يكى از مهمترين ويژگى هاى لاسكر بود.

لاسكر حد نصاب بىنطيرى در نتايج مسابقات داشت، ۱۹ پيروزى ۲ مساوى و تنها يك باخت به كاپابلانكا كه بعنوان جانشين او قهرمان جهان شد. اين موضوع تا حدى به علت مهارت او در انتخاب حريفانش بود.طى سالهاى۱۹۱۴-۱۹۰۰ او سه بار با حريف ضعيفى چون يانوسكى كه حامى ثروتمندى داشت مبارزه كرد در حاليكه رقيبان خطرناكى همچون ماروژى- روبنشتاين-كاپابلانكا براى مبارزه وجود داشتند.

اما از نتايج مسابقات، مهارت بيش از حد او را در جنگ تن به تن ميتوان دريافت. برجسته تر از همه پيروزى ۰ -۸ بر مارشالو يانوسكى و ۰-۶ بر بلك برن است.

لاسكر اولين استاد شطرنج بود كه بطور جدى سعى كرد بازى شطرنج را بعنوان يك حرفه مطرح سازد. اما بشكل كنايه آميز بايد گفت مردى كه سوداگر سر سختى براى دادن به نمايش با دستمزد بالا بود دوبار از لحاظ مالى ورشكست شد.بار اول بدليل تورم سالهاى دهه ۱۹۲۰ و بار دوم به علت به قدرت رسيدن نازى ها. بعيد به نظر ميرسد كه وى بدون اين تنزلهاى شخصيتى، دوران طويل قهرمانيش را حفظ كرده باشد. در سالهاى آخر دهه ۱۹۲۰ او بطور جدى تحصيل رياضيات را شروع كرد و بخاطر كار روى جبر محض موفق به دريافت دكترا شد .و مورد تشويق انيشتن قرار گرفت.بطور تفريحى روى فلسفه كار كرد زيرا بحث كردن را به تجزيه و تحليل حركات شطرنج ترجيح ميداد. در دستيابى ساده اش به گشايش ها لاسكر روشى را بنيان نهاد كه بوسيله از جانشينانش كه عناوين جهانى دارند دنبال شد –از جمله كاپابلانكا – پطروسيان و كارپف كه او يك خط اصلىى را براى دستيابى به اين شگرد در مراحل ابتدائى برگزيد. همچنين نحوه كاربردش از دفاع فرانسوى با مهره سفيد، برترى ايده هاى زير را نشان مىدهد:

ايدهA

1.         e4         e6

2.         d4         d5

3.         Nc3      Bb4

4.         Ne2

ايدهB

1.         e4         e6

2.         d4         d5

3.         Nc3      Nf6

4.         Bg5      Bb4

5.         e.d5      Q.d5

6.         B.f6      g.f6

يك اشكال چنين روش غير كتابى با مهره سفيد، نحوه مقالبه آن با دفاع سيسيلى c5           e4         1.

مهمترين خانه هاى مجاور مورب و دفاعى كه بيشتر از تمام گشايش ها تجزيه و تحليل شده است. اما لاسكر در سالهاى بعدى عمرش از عهده آن نيز برآمد. بهنگام بازى با مهره سياه، او به گسترش سريع ساده با حداقل حركت پياده ها توجه نشان داد. درست نظير دفاع لاسكر مقابل گامبى وزير:

1.         d4         d5

2.         c4         e6

3.         Nc3      Nf6

4.         Bg5      Be7

5.         e3         O-O

6.         Nf3      h6

7.         Bh4      Ne4

آيا چنانكه بعضى از مفسران ادعا كرده اند، لاسكر بزرگترين شطرنجباز بود؟ مطئناً چنانكه مورد تاييد معيار محاسباتى الو نيز هست او در زمره شش نفر قهرمانان برجسته جهان در طول تاريخ قرار دارد.

بهر حال لاسكر يكى از بزرگتزين شطرنجبازان بود.او در رديف شطرنجبازان مدرن و بعنوان بزرگترين نماينده شطرنج عملى درجه بندى شده است

 

 

 

 

 

هرى نلسون پيلز بورى

۱۹۰۶-۱۸۷۲.

 

پيلزبرى يكى از معماها و رمز و رازهاى تاريخ شطرنج بوده است. فقط يكبار در دوران زندگى كوتاهش برنده اول جايزه بزرگ شد، و آن در سال ۱۸۹۵ در هستينگز بود كه قويترين رويداد زمان اوبود. شاهكار او شطرنج با چشم بسته و حافظه قوىاش ميباشد كه در نوع خودش بىنظير بود. بهترين بازى اش كه شامل آخرين پيروزيش بر لاسكر ميشود، نشانى از يك هنرمند بزرگ دارد. پيلزبرى شطرنج را در بوستون ماساچوست خيلى دير يعنى در ۱۶ سالگى آموخت كه در روزگار قابل تامل و تقريباً مانع سختى براى كسانى است كه ميخواهند استاد بزرگ قدرتمندى بشوند.اما او به سرعت پيشرفت كرد و فقط ۲۲ سالش بود كه امتياز پيروزىهاى غير منتظره اش در هستينگز بر لاسكر، اشتاينيتز، تاراش و چيگورين او را جلوتر از همه قرار داد.

در سالهاى بعد پيلز برى بطور ثابت برنده جوايز بزرگ بين المللى بود بدون اينكه مقام خود را كاملاً بعنوان حريف لاسكر تثبيت نمايد. او با نمايش شطرنج با چشم بسته تحسين همه دنيا را برانگيخت و زمانيكه در آن واحد در۲۲ بازى با چشم برنده شد ركودى براى دنيا بجاى گذاشت. او نمايش هاى شطرنج با چشم بسته و درافت چكرز (نوعى بازى) را بطور دسته جمعى و در سكوت كامل برگزار ميكرد.

شايد برجسته ترين شاهكار فكرى او زمانى اتفاق افتاد كه دو پروفسور لغات مشكل و متفاوتى را جهت به خاطر سپردن به او دادند. پيلزبرى براى دقايقى به لغات نگاه كرد آنها را مطابق ترتيب داده شده تكرار نمود و سپس عكس دستور عمل كرد. روز بعد او قادر بود تمام لغات را از حفظ تكرار نمايد. يكى از عجايب شطرنج در اواخر قرن نوزدهم، آدم ماشينى جالبى بنام"عجيب" در اندامى تمام رنگ كه مانند فرمانروايان مقتدر آفريقائى جامه در بر كرده بود و با اهرامهائى كار ميكرد. در داخلش انواعى از ابزارها و دستگاههائى داشت كه تصور ميشد آنرا در سطح يك استاد قادر ببازى ميسازد. اما در حقيقت يك انسان متخصص در داخل آن پنهان شده بود و اهرام ها را بكار مىانداخت.مشكل اين بود كه مالك اول "عجيب"و گرداننده آن مرد كوچك اندامى بود و آدم ماشينىرا به اندازه قد و قواره خودش طراحى كرده بود. اما وى به زودى دريافت كه از نظر بدنى كار با آن بسيار سخت و دشوار است. هواى داخلى "عجيب" بسرعت مانده و گرم ميشد و او در روزهاى داغ تابستان خسته و بىرمق ميگرديد. از اينرو استادان شطرنج استخدام ميشدند تا داخل "عجيب" بنشينند اما آنها نيز دريافتند شرايط فيزيكى غير قابل تحمل است و جايگزينى سريع يكى بجاى ديگرى را مورد استفاده قرار دادند.

پيلزبرى وظيفه كارگردانى "عجيب" را در سال ۱۸۹۰ بعهده گرفت و آدم ماشينى را با وقفه و استراحت براى تورنمنت هاى بين المللى بكار انداخت تا سال ۱۹۰۰ بكار خود ادامه داد كه تحمل و پايدارى او در اين كار در حد شاهكارهاى بازى شطرنج او با چشم بسته است. اما قد او  ۱۸۰ سانت بود و عضلاتش بطور بدى درد را در داخلل ماشين تحمل ميكرد. گفته شده پيلز برى براى رهائى از درد هر روز مقدارى مشروب ميخورد رقيبان بىشمارى با "عجيب" دست و پنجه نرم ميكردند از جمله نويسندگان او هنرى(o Henry) از ميان هنرمندان سارابرنار و در ميان ورزشكاران كريستى ماتيوسون بسكتباليست. خيلى از مفسران و دوستان پيلزبرى معتقدند بازى هاى او با چشم بسته و شاهكارهاى وابسته به قوه حافظه اش انرژى بسيارى از او ميگرفتند و او را از فرصت هاى دستيابى به عنوان جهانى محروم ميساختند.

پيلزبرى درسن ۳۳ سالگى درپى يك بيمارى طولانى درگذشت. شايد عادت شرابخوارى او به مرگش كمك كرد.

همچنين گفته شده است كه پيلزبرى در طول برگزارى مسابقات سن پترزبورگ(۶-۱۸۹۵) دچار نوعى بيمارى شد و در حاليكه درنيمه راه دستيابى به هدف و رهبرى چهار بازيكن و صاحب ۵/۶ امتياز از ۹ بازى بعلاوه ۲ پيروزى بر قهرمان جهان، لاسكر بود، در نيمه دوم بازى ها دچار سقوط و اضمحلال شد و تنها ۵/۱ امتياز از ۹ بازى بدست آورد.

اگر نتايج نيمه اول مسابقات سن پترزبورگ با حساب امتيازات او در هستينگز جمع شوند، بديهى است كه او در نقطه اوج خودش و قهرمان جهان بود.

به مانند ديگر نوابغ بزرگ آمريكائى، مورفى و فيشر، پيلزبرى با بىتوجهى به خودش، استعدادش را خدشه پذير نمود.

پيلزبرى بازيكن ژرف انديش و اصيلى بود و اسلوب ويژه او با مهره سفيد در گامبى وزير رد شده، ميتواند به نحو موثرى توسط بازيكنان باشگاهى مورد استفاده قرار گيرد. فكر اصلى در اين روش ساده است:سفيد اسب f3 را در خانه e5 مستقر و با پياده f4 حمايتش ميكند. فيل خود را بر روى قطرh1-h7 قرار ميدهد و سپس وزير و رخ f1 را براى حمله شاه سياه به صحنه مياورد، تا زمان پيلزبرى بسيارى از استادان بزرك معتقد بودند كه گامبى وزير معمولى به جهت اكثريت پياده اىاش در جناح وزير مورد توجه سياه است. دكتر تاراش، تئوريسين پيشگام آنزمان، اين نظر را حفظ كرد و زمانيكه اسلوب جديد، او را در هستينگز ۱۸۹۵ مغلوب ساخت تاثير حمله پيلزبرى در شطرنج بهمان اندازه انقلابى بود كه روش ارتفاع فاسبورى از روى مانع.

مرگ نابهنگام پيلزبرى، تعيين جايگاه واقعى او در تاريخ شطرنج مشكل ميسازد. الو –Elo به خاطر بهترين دورانش امتياز ۲۶۳۰ را به او ميدهد كه برابر امتياز كانديد عنوان جهانى زمان حاضر ميباشد. عمدتاً او بهترين نتايج را در مقابل لاسكر (۵-۵ و ۴ مساوى) در مقايسه با ساير حريفان در طول سالهاى قبل از ۱۹۱۴ داشته است و پيروزى نهائى او در كمبريج اسپينگز سال ۱۹۰۴ – زمانيكه او فرد مريضى بود – يكى از بهترين بازيهاى اوست.

 

 

 

خوزه رائول كاپابلانكا

۱۹۴۲-۱۸۸۸

 

كاپابلانكا بهترين شطرنجباز فطرى در تاريخ بازىها بود. استعداد و نبوغ او در بازى موضعى و مهارت او در پايان بازى، الهام بخش گروهى از معاصران و جانشينان از فلور و اسميسلوف تا فيشر و كارپف بوده است برخلاف رسم معمول جهان ورزش-كه تعريف از حريفان اغلب معدود و با رشك ورزى همراه است-او صادقانه به شناخت كاملى از ديگر قهرمانان جهان كه با او بازى كرده و او را ميشناختند دست يافت.

ماكس ايووه او را اينگونه مىنامد: بىهمتا در آخر بازى و در بازى پوزيسيونى. بوتوينيك بعنوان يك متخصص فنى بىرقيب در مورد او نوشت: او بزرگترين نابغه بود و بهترين تاثير را نسبت به ساير قهرمانانى كه ملاقات كرده ام بر من گذاشت.

آلخين، اگر چه مدت پانزده سال با كاپابلانكا صحبت نميكرد او را بعنوان بزرگترين استعداد شطرنج مورد تمجيد و ستايش قرار ميدهد.

زمانيكه لاسكر ميگويد:‍ من شطرنجبازان زيادى را مىشناسم اما فقط يك نفر نابغه بود، كاپابلانكا، ميتوان گفت هيچكس همپاى او هرگز وجود نخواهد داشت .

كاپابلانكا در ۳۰ تورنمنت از مجموع ۳۵ تورنمنت كه بازى كرد مقام اول يا دوم را بدست آورد. و در طول عمرش از مجموع ۵۷۶ مسابقه كه برگزار نمود تنها ۳۵ بازى را واگذار كرد – اين شامل يك دوره ۸ ساله (۲۴-۱۹۱۶) بدون حتى يك شكست است نسبت باخت هاى او رويهمرفته حدود ۵/۵ درصد – تقريباً نصف باخت هاى لاسكر و آلخين بود – و بعدها فقط در عالىترين دوران فيشر و كارپف چنين نتيجه اى بدست آمد كاپا، آنگونه كه دنياى شطرنج او را مىناميد، ذاتاً خوشتخت بود نه فقط بخاطر نبوغ خارق العاده اش بلكه به جهت افسون و جذبه شخصيتش.همه اين عوامل از او يك سفير طبيعى براى كوبا، سرزمين بومى‌ اش ساخت  و به عنوان نماينده تام الاختيار سيار براى بسط و توسعه حسن نيت كشورش برگزيده شد. كاپا به نحو درخشانى براى اين .وظيفه مجهز شده بود.وى قدرتمند و سرشار از توانمندى واطمينان در استعداد خودش بود او شخصيتى برازنده و دلپذير و عاشقى خردمند بود.

نيم قرن قبل از ظهور فيشر، كاپا تنها استاد بزرگ شطرنج درغرب بود كه نامش را مردم ميدانستند و در گروه هاى بيشمار براى ديدن مسابقاتش ميامدند. براى چند دهه بطور مرتب در سراسر جهان گردش و در مسابقات سمولتانه (همزمان) شركت ميكرد، خيلى سريع بازى ميكرد و امتيازات بالائى – حتى زمانيكه حريف قوى بود –بدست مياورد.با استنداردهاى شطرنج، كاپابلانكا فطرتاً شطرنجباز بدنيا آمد.

نحوه حركت مهره ها در چهار سالگى پيش خود ياد گرفت و در دوازده سالگى در مسابقه با قهرمان هاوانا برنده شد. در هيجده سالگى قبل از بازى در يك واقعه بين المللى مهم، قهرمان آينده آمريكا –مارشال – را در يك مسابقه با نتيجه ۱-۸ شكست داد در  پى كسب اين نتيجه قوى، به تورنمنت بين المللى بزرگ سن سباستين ۱۹۱۱ دعوت شد. دكتر برنشتاين، يكى از رقباى مشهور، به شركت اين بازيكن ناشناس اعتراض كرد. درگزارش بازى ها آمده است كه كاپابلانكا به نحو درخشانى در دور نخست او را شكست داد .

او قصد داشت خود را بعنوان رقيب لاسكر تعيين نمايد. كاپا سپس به سفر دور اروپا رفت و مقام اول استادان را در دو مسابقه كوتاه بدست آورد. او تقريباً تمام انها را شكست داد.

لاسكر بخطر افتادن عنوانش از جانب اين حريف جوان خطرناك را احساس كرد. اما با وجود تقاضاى رو به افزايش مردم، از ترتيب يك مسابقه تا آغاز جنگ جهانى اول و پايان موقتى فعاليت هاى شطرنجى اجتناب كرد. اما وقتى بازيهاى بين المللى از سر گرفته شد و كلوب شطرنج هاوانا ترتيب يك جايزه بيست هزار دلارى را داد، لاسكر كه به خاطر جنگ فقير شده بود موافقت خود را براى شركت در مسابقه اعلام نمود.او تمام مسابقه ها را با بى ميلى بازى كرد و كاپا قهرمان جهان شد.با نتيجه۴ برد و ۱۰ مساوى از يك سرى مسابقه كه در اصل براى ۲۴ بازى برنامه ريزى شده بود.

موفقيت هاى آسان كاپابلانكا با پيروزيهاى قانع كننده در تورنمنت هاى بزرگ لندن ۱۹۲۲ و نيويورك ۱۹۲۷ ادامه يافت، در حاليكه هماورد او آلخين در هر دو واقعه مقام دوم رابدست آورد.مسابقه آنها بر سر عنوان جهانى با ۳۴ بازى بطول انجاميد (طولانىترين سرى مسابقات قهرمانى جهان.) در پايان آلخين در ميان شگفتى با نتيجه۳-۶ و با ۲۵ مساوى برنده شد.افسانه شكست ناپذيرى كاپا به پايان رسيد.توضيح مرسوم براى نتيجه بازى ها اينست كه كاپابلانكا كه حساب نتيجه ديدار قبلى اش مقابل آلخين ۰-۸ با ۷ مساوى بود، اينبار حريفش را بيش از حد دست كم گرفت. در حاليكه آلخين خود را به شدت ديوانه وارى آماده كرده بود. اما در حقيقت مسابقه ثابت كرد تركيبى از بازى هاى راكد، اغلب مساوى هاى كوتاه مدت، و پيروزى هاى قاطع ناشى از عدم دقت حريف بوده است. كاپابلانكا هرگز شكستش را نپذيرفت و بقيه عمرش را صرف سخنرانى درباره"عنوان من" و بحث هاى بيهوده راجع به حق بازگشتش كرد. در سال ۱۹۳۶ درتورنمنت مسكو اول شد و اما نتوانست برترى مطلق سالهاى ۱۹۲۰ را دوباره برقرار نمايد.آنچه نمايشش را ادامه داد استحكام و ظرافت و زيبائى طرح ها و آگاهى او در چگونگى تعويض مهره ها بود. مهمترين درس بازيهاى كاپابلانكا ارزش برتريهاى كوچك است مثل يك شاه فعال، كنترل ستون آزاد و آرايش عالى پياده اى.

كاپابلانكا در سال ۱۹۴۲ در حاليكه فقط ۵۴ سال داشت بر اثر سكته قلبى در باشگاه شطرنج مانهاتان درگذشت. براى بزرگداشت او هر ساله در زادگاهش كوبا تورنمنت يادبود كاپابلانكا برگزار ميگردد. بازى هاى او هميشه نمونه و سر مشقى براى بازيكنان جوانى كه در طلب استادى هنر شطرنج پوزيسيونى هستند ميباشد.

 

 

 

الكساندر آلخين

(۱۹۴۶-۱۸۹۲)

 

آلخين يكى از درخشانترين استادان تاكتيكى استراتژيكى همه دوران است و احتمالاً بجز فيشر، پركارترين بازيكن در دنياى شطرنج بود. وى حرص و اشتياق وافرى جهت كسب پيروزيهاى بدست آمده توسط همه بازيكنان بزرگ را داشت.براى برترى يافتن بر كاپابلانكا پنج سال تمام به تمرين پرداخت و كلكسيون بهترين بازيهايش و كتاب تورنمنت ۱۹۲۴ نيويورك انباشته از مدلهاى استراتژيكى است كه بگونه اى گسترده و مفصل مورد ارزيابى وى قرار گرفته است در دوران اوج قدرتش (۳۴-۱۹۳۰ ) برهمه رقبايش چيرگى يافت و در شهرهاى سان رمو (1۹۳۰) و بلد (۱۹۳۱) بترتيب ۵/۳ و ۵/۵ امتياز از حد نصاب كلاس جهانى بازيها را به پايان برد.در سالهاى بعد به مشروب خوارى افتاد و در زمان جنگ به همكارى با نازىها كشيده شد. اما تاريخ به واسطه بازيهاى زيبا به جا مانده از او و همچنين سهم بسيار او در تئورى شطرنج، نام وى را بعنوان يكى از قهرمانان جهان ثبت كرده است. آلخين در مسكو دوران اشرافيت زاده شد. برادر بزرگترش، آلكسى نيز يك شطرنجباز بود اما در آنزمان به آنها اجازه داده نشد كه در كلوپهاى شطرنج نامنويسى كنند از اينرو دو برادر مجبور شدند كه استعداد خود را از طريق شطرنج مكاتبه اى پرورش دهند. آلخين مثل مورفى يا كاپابلانكا اعجوبه نبود اما در طى دوران بلوغش بسرعت پيشرفت نمود و در ۱۵ سالگى استادان بسيارى را مغلوب ساخت. در سال ۱۹۱۴ در تورنمنت بزرگ پترزبورگ بعد از لاسكر و كاپابلانكا در رده سوم قرار داشت اما به زودى جنگ آغاز شد و بعد از آن انقلاب به وقوع پيوست. بعد از پيروزى در اولين مسابقات قهرمانى سال۱۹۲۰ شوروى را ترك گفت و تبعه فرانسه شد.

گفته ميشود كه آلخين در اوايل سال ۱۹۱۴ احتمالاًً در انتظار يك مسابقه با كاپابلانكا –قبل از آنكه كاپابلانكا با لاسكر بازى كند –بوده است. او يكسرى از تورنمنتهاى بزرگ اوايل و اواسط سالهاى ۱۹۲۰ را با پيروزى پشت سر گذاشت و همه جا توجه و تحسين همگان را برانگيخت-مهمتر از اينها پشتيبانى مالى مردم از وى براى مسابقه با كاپابلانكا بود. جاذبه  و گيرائى آلخين بيشتر به واسطه جسارت بازى تاكتيكى –منطقى وى بود كه اغلب با استفاده از پيشروى كند و آهسته حريفانش انجام ميگرفت. تفسير ماهرانه و درخشان او از بازى و شخصيت پرنفوذش از جمله مراتب برتريش بر ظرافت تن پرورانه كاپابلانكا بودند. نسبت به استرانژيستهاى كلاسيك مثل روبنشتين و تاراش سختگير بود.

آلخين بعد از تصاحب عنوان قهرمانى جهان از كاپابلانكا، براى غلبه بر ديگر بازيكنان جهان مصرتر شد .

اوج قدرت آلخين در سان رمو بسال ۱۹۳۰ بود جائيكه او ۱۴ امتياز از ۱۵ امتياز بازيها را تصاحب كرد و در بازى فينال در حاليكه بر اثر گرما عرقش در آمده بود توانست يك پياده اش را به رديف آخر رسانده و آنرا به يك رخ تبديل كند. سال ۱۹۳۱ در بلد بازيهايش كمتر قانع كننده بود اما با كسب ۵/۵ امتياز و برنده شدن در مقابل فلوهر فاتح مسابقات شد.

آخرين توفيق بزرگ آلخين در دوره اوجش مسابقات ۱۹۳۴ زوريخ بود. بعد از آن مشروب خواريش افزايش يافت و اين مسئله در جريان شكست غيره منتظره اش به ايوه در سال ۱۹۳۵ بر بازى و اخلاق و رفتارش تاثير گذاشت. در حالى كه از اين شكست تكان خورده بود به پرهيزگارى و رياضت كشيده شد و دو سال بعد عنوان قهرمانى را دوباره كسب نمود. وى هنوز حريفى مشكل براى شطرنجبازان بود. بوتوينيك تشريح ميكند كه چگونه آلخين در ناتينگهام بسال ۱۹۳۶ هنگام مواجه شدن با پوزيسيون پيچيده. بعد از اينكه حركت خود را انجام ميداد از جا برميخاست و مثل يك پرنده دور ميز ميگشت. در جريان بازى با بوتونيك، آلخين براى خلاصى يافتن از آن فشارروانى كه در موقعيت پيچيده اى از بازى رخ نموده بود بمدت بيست دقيقه مثل يك پرنده دور ميز ميچرخيده است.

اين بازى براى هر دو بازيكن جنبه حياتى داشت. آلخين دراواخر سالهاى فعاليتش يك شركت كننده برجسته در تورنمنت هاى زمان جنگ نازى بودو يك رشته سخنان ضد سامى در زير نام وى منتشر شد بعد از سال ۱۹۴۳ بازى او بنحو چشمگيرى نزول يافت. در سال ۱۹۴۶ هنگامى كه مبارزه بر سر عنوان قهرمانى با بوتوينيك را پذيرفت و در حاليكه خود را براى اين مسابقه آماده ميكرد بطور ناگهانىدر شهر ليبسون دار فانى را وداع گفت. آلخين در طى زندگيش در ۸۷ تورنمنت شركت جست و در ۶۲ تورنمنت عنوان نخست را بدست آورد – بعد از ۱۹۱۲ وى تنها يكبار ، آنهم در ناتينگهام ۱۹۶۳، جزو چهار نفر اول نبود. مختصر آنكه اگر به شطرنج تاكتيكى علاقمنديد و نيز ميتوانيد از عهده بازى پوزيسيونى و استراتژيك برآييد، آلخين يك قهرمان ممتاز شطرنج در اين زمينه است.